Parafia Znalezienia Świętego Krzyża Niebylec

MSZE ŚWIĘTE

Niedziela i święta

Dni powszednie

Kaplica Gwoździanka

Niedziela i święta

Czwartek

Kancelaria Parafialna

Wtorek, Środa, Czwartek

Polecamy

Szkoła przy parafii XVI w.

Początek szkoły przy parafii konieczkowskiej Pierwsza połowa XVI wieku.

Przy parafii konieczkowskiej istniała szkoła. Są pewne przesłanki, że została założona już w pierwszej połowie XVI w. Eugeniusz Wiśniowski w swej rozprawie „Szkoły parafialne w początkach XVI w. tak pisze: „Sieć szkół parafialnych na początku XVI w. można odtworzyć dla południowej części diecezji krakowskiej na podstawie Ksiąg kontrybucji beneficjów kościelnych z lat 1513,1527 i 1539 ( Regestrum Contributionis 1513 (Nr 1),1527 (Nr 2),1539 (Nr 3) Archiwum Kapituły Metropolitarnej w Krakowie).

Księgi te spisane w celach podatkowych wymieniają zarówno beneficja parafialne, jak również znajdujących się na terenie poszczególnych parafii: 1) duchownych, 2) służbę kościelną, 3) złożone przez nich opłaty, a wśród służby kościelnej również nauczyciela określanego różnie: rector scholae, clecha, magister, minister, minister ecclesiae”

Słowo łacińskie magister odpowiada polskiemu nauczyciel. Jeśli był jednocześnie kierownikiem szkoły, zwał się rector scholae. Clecha to duchowny niższego stopnia, pełniący podrzędne funkcje w kościele. Minister to dosłownie sługa: minister eclesiae – kościelny, zakrystian, dzwonnik. Jeśli do tych funkcji doda się jeszcze kantora, względnie organistę, będzie się miało pełny wykaz osób pracujących w kościele.

Jednak tylko w parafiach miejskich wyżej zorganizowanych funkcje te pełniły różne osoby. Natomiast w małych parafiach, zwłaszcza wiejskich, wymienione obowiązki sprawowała nieraz jedna osoba, będąc jednocześnie kościelnym i kantorem, a nawet nauczycielem, jeśli posiadała umiejętność czytania, pisania i rachowania.

W regestrze podatkowym na rok 1527 i 1539 wymieniony jest proboszcz parafii konieczkowskiej, Martinus de

Lubnia oraz minister scholae. W latach 1602 i 1608 wymieniony został obok Proboszcza rector scholae. Po przeniesieniu parafii do Niebylca, również szkoła parafialna tutaj funkcjonowała.

Zapis w regestrze podatkowym z r. 1608 informuje, że rector szkoły nie miał własnego domu, mieszkał w Niebylcu i tu uczył młodzież. Szkoła parafialna została więc przeniesiona wcześniej, niż parafia. Sytuacja szkolnictwa zmienia się w Galicji po I rozbiorze (1772r.)

Na podstawie statutu szkolnego „Allgemeine Schulordnung fur die deutschen Normal – und Trivial – Schulen” opracowanego przez Jana Felbrugera w r. 1774, w każdej parafii monarchii austriackiej miała funkcjonować szkoła trywialna utrzymywana przez gminę lub dominium (dwór), a w każdym obwodzie ( cyrkule) – szkoła główna utrzymywana przez fundusz szkolny.

Wymieniony wyżej statut szkolny wprowadzał obowiązek szkolny, który nakazywał udzielać dzieciom w wieku od 5 do 12 lat elementarnego wykształcenia. Jednak ani postanowienia dotyczące utrzymywania szkół, ani przepisy o przymusie szkolnym nie weszły wówczas w życie, głównie z braku funduszy na ten cel. W byłej Galicji istniały, więc szkoły jedynie tam, gdzie się zdołały utrzymać dzięki troskliwości i ofiarności Proboszczów i parafian. Były to zazwyczaj szkoły jednoklasowe, w których uczyli księża i organiści.

Program nauczania obejmował naukę czytania, pisania, rachunków i katechizm. Nie były to już szkoły parafialne, jednak ich istnieniem władze szkolne zupełnie się nie interesowały.