Parafia Znalezienia Świętego Krzyża Niebylec

MSZE ŚWIĘTE

Niedziela i święta

Dni powszednie

Kaplica Gwoździanka

Niedziela i święta

Czwartek

Kancelaria Parafialna

Wtorek, Środa, Czwartek

Polecamy

Parafia konieczkowska Lata 1460 – 1650

Tak wyglądał pierwszy Kościół parafii konieczkowskiej, jego fundatorami byli bracia Machowscy ówcześni właściciele Konieczkowej.

Początki parafii konieczkowsko – niebyleckiej sięgaj ą drugiej połowy XV wieku. W r. 1460 właściciele Konieczkowej, bracia rodzeni (fratres germanii) Marcisz, Mikołaj, Jan i Stanisław Machowscy ufundowali na terenie Konieczkowej kościół parafialny. Nosił on wezwanie św. Marii Magdaleny i świętych biskupów – Stanisława Męczennika i Mikołaja Wyznawcy. Poświęcony został przez ks. Jana Domańskiego, oficjała breckiego. Rocznicę poświecenia obchodził w niedzielę po święcie narodzenia Najświętszej Marii Panny.

Powyższe informacje znajdują się w sprawozdaniach powizytacyjnych licznie zachowanych począwszy od roku 1595. Na podstawie tychże sprawozdań można odtworzyć wygląd kościoła i jego historię aż do XIX w. Była to budowla drewniana na solidnej podmurówce (in bonis fundamentis muratis – sprawozdanie z 1786r.). Udało się odnaleźć resztki fundamentów i na tej podstawie odtworzyć plan poziomy kościoła.

Była to świątynia jednonawowa, 20 łokci (12m) długa, 12 łokci (7,2m) szeroka, zakończona absydą w formie półośmioboku wpisanego w koło o średnicy 6 łokci (3,6m). Od frontu stała dzwonnica tak zaplanowana, że dolna jej część stanowiła przedsionek.

Do północnej ściany przylegała zakrystia około 6 łokci długa i 4 łokcie szeroka. Szczyt dachu kościelnego zdobiła wieżyczka z sygnaturką. Dach i ściany zewnętrzne pokryto gontem. Strop kościoła i zakrystii urozmaicały kasetony drewniane bez ozdób (tylko niektóre malowane), ściany bielono wapnem, a posadzkę ułożono z kamieni.

Chrzcielnica kamienna z kościoła w Konieczkowej, przetrwała ponad 500lat. Obecnie znajduje się jako zabytek w obecnym kościele.
Chrzcielnica kamienna z kościoła w Niebylcu, przetrwała ponad 200lat. Obecnie znajduje się jako zabytek w obecnym kościele.

Światło wprowadzało do wnętrza osiem okien oprawionych w ołów – pięć od południa, trzy od północy. 

Wystrój wewnętrzny świątyni był bardzo skromny. Składały się nań trzy Ołtarze, Chrzcielnica, Ambona, nad nią duży krzyż z wizerunkiem Pana Jezusa, chór z ośmiogłosowym organem, parę ławek i nie zawsze konfesjonał.

Mensy ołtarzowe były wszystkie murowane, ale nie konsekrowane. Do odprawienia w nich Mszy św. używało się prefatyli. Zdarzało się, że czasem był tylko jeden w dobrym stanie, a wtedy stanowił dosłownie ołtarz przenośny, gdy się chciało na wszystkich ołtarzach celebrować.

Nad mensami w nastawkach znajdowały się obrazy olejne. Sprawozdanie powizytacyjne z r. 1786 w wielkim ołtarzu wymienia obraz św. Marii Magdaleny już bardzo wyblakły, w bocznych – po stronie lekcji św. Stanisława biskupa i męczennika, – po stronie Ewangelii Ukrzyżowanie Jezusa.

We wnęce ołtarza głównego znajdowało się malowane tabernakulum opatrzone zamkiem. Kamienna chrzcielnica z naczyniem na wodę chrzcielną stała po prawej stronie nawy.

Wielki Krzyż z wizerunkiem Pana Jezusa, znajdujący się nad amboną.

Na uznanie wizytatora (r. 1595) zasłużył ówczesny proboszcz ks. Stanisław Srokowius (Sroka), którego staraniem został wykonany i sprawiony Wielki Krzyż z wizerunkiem Pana Jezusa, znajdujący się nad amboną.

Obecnie to dzieło sztuki gotyckiej znajduje się w kościele parafialnym w Niebylcu.

Kościół w Konieczkowej przetrwał ponad 350 lat. (1460 – 1823). W ciągu swego istnienia często miał dziury w dachu, zbutwiałe krokwie, odarte ściany, wybite okna. Ani jedno sprawozdanie powizytacyjne nie wyraża całkowitego zadowolenia ze stanu budowli. 

Jedną z przyczyn poważnego zniszczenia świątyni było w XVI wieku przejście właściciela Konieczkowej, Piotra Machowskiego, na kalwinizm.

W aktach powizytacyjnych dekanatu pilzneńskiego czytamy (r. 1595), że kościół w Konieczkowej był niegdyś zbezczeszczony, ale obecnie jest już przywrócony do stanu czystości. Sprawcą profanacji był Piotr Machowski, który kościół złupił, proboszcza wypędził i obsadził ministra. Stało się to około roku 1557, jak wynika z Regestrum Contributionis. Stan ten trwał do śmierci kolatora, która nastąpiła przed rokiem 1584. W tym roku właścicielem jest już Stanisław, syn Piotra. Nowy kolator kościół oddał katolikom, ale o uposażenie (budynki gospodarcze, dziesięciny) musiał się pleban Srokowius (Sroka) upominać na drodze sądowej.

Sprawa dziesięciny dotyczyła również innych właścicieli ziemskich na terenie parafii, a nawet kmieci i mieszczan, którzy nie płacąc dziesięciny przez blisko trzydzieści lat, nie kwapili się do jej uiszczenia na rzecz kościoła.